دستهای از نیازهای طلبه در برنامه آموزشی حوزه بهخوبی تأمین
میشود. اما رفع دسته دیگر به همت و تلاش شخصی خود او واگذار شدهاست. آگاهی از این
مسئله، موجب میشود طلبه، چشم طمع از برنامهریزی دیگران بردارد، ابتکار عمل به دست
گیرد، مردانه چارهای بیندیشد و اقدامی کند.
قدم اول در طراحی این برنامه تشخیص عناصر مورد نیاز است. این
قلم، در این فراز به معرفی این عناصر میپردازد. اما ارزشگذاری، درجهبندی و توزیع
آنها بر زمان در قالب یک برنامة جزئی فراخور این مختصر نیست، گرچه گاهی به آن
پرداخته است.
هر انسانی در مسیر بندگی خدا و تلاش برای سربازی حضرت ولی عصر
(عج) در ابعاد مختلف «باید» رشد کند و شکوفا شود؛ بُعد اخلاقی و معنوی ـ بعد علمی ـ
بعد جسمی ـ بعد اجتماعی ـ بعد هنری ـ بعد حرفهای یا صنفی.
«باید»ی که در این جمله ادعا شده، اختصاصی به طلبه ندارد. هر
انسان مسئولی در هر شغل و موقعیتی، اگر بخواهد خدمتگزار شایستهای برای پیشبرد
اهداف دین باشد، باید بنای شخصیت خود را این چنین، جامع و متوازن و معتدل بسازد. از
میان این ابعاد، رشد معنوی انسان، اصالت و ضرورت دارد، و رشد انسان در سایر ابعاد،
باید در خدمت و به هدف رشد معنوی صورت گیرد.